سیاست ایلی در ایران

«مسئلۀ ایلی» یکی از مهم‌ترین جنبه‌های مناسبات حکومت و ملت در تاریخ معاصر ایران است. کتاب حاضر با بررسی سیاست‌های ایلی حکومت پهلوی اول در بستر تاریخی و اجتماعی‌اش، روایتی جامع از تحولات روابط دولت و ایلات ارائه می‌دهد، روایتی که از شکل‌گیری دولت مدرن در ایران آغاز می‌شود و تا پایان حاکمیت پهلوی و روی کار‌ آمدنِ جمهوری اسلامی را هم دربر می‌گیرد. کرونین نشان می‌دهد که چگونه سیاست‌های تمرکزگرایانۀ رضاشاه با تغییر ساختارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایلات بنیان‌های کنش سیاسی ایلی را تضعیف کرد. کتاب همچنین به شکاف‌ها و منازعاتی می‌پردازد که حولِ «مسئلۀ ایلی» درون دولت، میان نخبگان سیاسی و در خودِ جوامع ایلی شکل گرفت. به گفتۀ کرونین این فرایند، از یک‌سو به پیدایش شکل‌های جدیدی از ملی‌گرایی قومی انجامید و از سوی دیگر، به زوال هویت‌ها و سازمان‌های ایلی و جذب تدریجی ایلات در قالب‌های گسترده‌تر طبقاتی یا ایدئولوژیک منجر شد.

کتاب با رجوع به اصلاحات ارضی اوایل دهۀ ۱۳۴۰ و انقلاب ۱۳۵۷، نشان می‌دهد خوانین در حکم یک نیروی سیاسی مستقل به‌تدریج از صحنه حذف شدند و در عوض، شکل تازه‌ای از رهبری ایلی پدید آمد که وابسته به دولت و وفادار به نظم سیاسی مسلط بود. کرونین با به چالش کشیدن رویکردهای رایج سیاسی و دانشگاهی دربارۀ ایلات، اثری نوآورانه و تأثیرگذار در حوزۀ تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران ارائه می‌دهد که در رابطه با مباحث دولت‌سازی و جامعۀ روستایی ایران در دوران مدرن نیز منبعی مهم به شمار می‌رود.