دین و هوش مصنوعی

در جهانی که هوش مصنوعی آرام‌آرام به شریک اندیشه، تصمیم و حتی احساس ما بدل می‌شود، پرسش از نسبت دین و فناوری دیگر یک کنجکاویِ صرفاً آکادمیک نیست، بلکه ضرورتی است برای فهم آینده‌ی انسان. از تصویر ترمیناتورهای چشم‌سرخ گرفته تا پیشرفت‌های روزافزون در پزشکی، تشخیص چهره، پردازش زبان، و رباتیک، همگی نشان‌دهنده‌ی ظرفیت هوش مصنوعی برای دگرگون‌کردن زندگی و فرصت‌های پیشِ‌ روی ما هستند. اما در پس این تحولات، پرسش‌هایی بنیادین نهفته است: آیا ماشین‌های هوشمند می‌توانند «باور» داشته باشند؟ آیا الگوریتم‌ها به «خدایان» جدیدی بدل شده‌اند؟ واکنش ادیان و فرهنگ‌ها به این پدیده چیست؟ و ما در میانه‌ی این طوفان داده و معنا، چه تصویری از خلقت و رستگاری داریم؟ بث سینگلر در کتاب دین و هوش مصنوعی: درآمدی مقدماتی، با رویکردی انسان‌شناختی و زبانی روشن نشان می‌دهد که گفتمان‌های پیرامون این موضوع - از امیدهای آرمان‌شهری تا هراس‌های آخرالزمانی - ادامه‌ی همان روایت‌های دینی یا ضددینی کهن‌اند. او با بررسی درهم‌تنیدگی‌های دین و هوش مصنوعی ردپای ایمان و اسطوره را در آزمایشگاه‌ها، فرهنگ دیجیتال، داستان‌های علمی‌تخیلی و جنبش‌های پساانسان‌گرایانه دنبال می‌کند و نشان می‌دهد که مواجهه‌ی ما با هوش مصنوعی بیش و پیش از هر چیز، بازتابی از پیش‌زمینه‌ی فرهنگی و نیاز دیرین انسان به معنا است.